Kayısının Morfolojik ve Biyolojik Özellikleri Nelerdir?

Kayısının Morfolojik ve Biyolojik Özellikleri Nelerdir?

Kayısının Morfolojik ve Biyolojik Özellikleri Nelerdir?
A+
A-
21 Şubat 2022 18:13
26

Kayısının Morfolojik ve Biyolojik Özellikleri Nelerdir?

Kayısı seyrek dallanan ve yayvan taç yapan bir türdür. Bölgeye, çeşide ve toprak yapısına bağlı olarak 5-10 metre yükseklikte taç oluşturur. Kazık köklü bir meyve türüdür. Bu nedenle derin ve hafif topraklarda iyi yetişir. Ancak diğer kazık köklü meyve türlerine göre ağır topraklara daha toleranslıdır.

Kayısının dalları açık kırmızı kahverengi olup, tek yıllık dalların boğumlarında 1-4 tomurcuk bulunmaktadır. Bunların hepsi veya biri dışında diğerleri çiçek tomurcuğudur. Bir boğumda birden fazla çiçek tomurcuğu olduğu halde sürgün tomurcuğu yalnız bir tane olabilmektedir. İki veya daha yaşlı dallarda 1-3 cm uzunluğunda mayıs buketi denilen meyve dalları bulunur. Bunların uç gözleri sürgün tomurcuğu olup diğerleri çiçek tomurcuğudur. Kayısıda çiçek tomurcuklarından yalnız bir çiçek çıkar ve bunlara saf tomurcuk denir.

Kayısının çiçekleri erselik yapıdadır. 5 Çanak yaprak, 5 taç yaprak, 15-20 erkek organ ve bir dişi organ bulunur. Taç yapraklar açık pembe renktedir. Çiçekler badem ve can eriklerinden hemen sonra açar. Bu erken çiçeklenme nedeniyle ilkbahar geç donlarından çoğu zaman zarar görür.

Kayısı meyvesi dişi organın yumurtalığının gelişmesiyle oluşan drupa tipi basit bir meyvedir. Ekzokarp kabuğu, mezokarp yenen kısmı, endokarp da çekirdeğin sert kısmını oluşturur. Meyve şekli, iriliği, tadı, sertliği ve rengi çeşitlere göre değişir. Meyve olgunlaştığında rengi genelde sarı veya sarı zemin üzerinde, ışık gören tarafta daha çok olmak üzere, parçalı veya sıvama pembe ve kırmızı renktedir. Meyve eti sarı renktedir. Bazı çeşitlerde meyve eti çekirdekten kolay ayrılır. Bazılarında çekirdeğe yapışıktır. Kayısı çeşitlerinin tohumları genelde acıdır ancak tatlı olan çeşitler de vardır.

Çeşitlerin olgunlaşma zamanları farklıdır. Son yıllarda ülkemizde yetiştirilmeye başlanan Aurora, Ninfa, Precoce de Thrinthe, Turfanda İzmir, Sakıt 2, Tokaloğlu ve Iğdır erkenci sofralık çeşitlerdir. Şekerpare, Şam, Karacabey, Alyanak, Roxana, Nancy, Apricose (Şalak), San Castrase ve Canino gibi çeşitler orta ve geç mevsim sofralık çeşitlerdir. Ülkemizde özellikle Malatya ve çevresinde yetiştirilen Hacıhaliloğlu, Çöloğlu, Hasanbey, Soğancı ve Kabaaşı gibi çeşitlerin soğuklama isteği fazladır. Kurutmalık özellikleri iyi olan bu çeşitler taze sofralık olarak da değerlendirilir.

Kayısı çeşitlerinin büyük çoğunluğu kendine verimlidir. Ancak Tokaloğlu, Şam, Şekerpare ve Nancy gibi bazı çeşitler kendine uyuşmazdır. Bu çeşitlerle bahçe kurarken mutlaka tozlayıcı çeşitlere de yer vermek gerekir. Çiçekler arı ve böceklerle tozlanır. Çiçeklenme erken olduğu için bu dönemde yağış, sis ve soğuk havalar nedeniyle arıların etkinliği az olduğundan tozlanma ve döllenmede sorunlar yaşanabilir.

Kayısı çiçeklerinde çeşide, beslenmeye veya kış dinlenmesini tamamlayamamasına bağlı olarak, özellikle sürgün ucundaki çiçek tomurcuklarında dişi organ iyi gelişemez, dişicik borusu kısa ve yumurtalık küçük kalır. Bu tip dişi organlı çiçekler döllenemeyerek çiçeklenmeden hemen sonra dökülür (aborsiyon). Bu çiçeklerde çiçek tozu oluşumu da sağlıklı değildir. Özellikle beslenme yetersizliği nedeniyle görülen dişi organ ve çiçek tozu anormallikleri sulama ve gübreleme ile bir ölçüde giderilebilir.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.