Site Rengi

Meb Yayınları 8. Sınıf İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Kitabı Çözümleri ve Cevapları Sayfa 68

Meb Yayınları 8. Sınıf İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Kitabı Çözümleri ve Cevapları Sayfa 68

Meb Yayınları 8. Sınıf İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Kitabı Çözümleri ve Cevapları Sayfa 68

Meb Yayınları 8. Sınıf İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Kitabı Çözümleri ve Cevapları Sayfa 68

16 kişiden oluşan Temsil Heyeti’nin başkanlığına Mustafa Kemal getirildi. Kongrede alınan başka bir kararla Batı Anadolu’daki Kuvâ-yı Millîye birlikleri Batı Anadolu Genel Kuvâ-yı Millîye Komutanlığı adı altında birleştirildi. Komutanlığına ise Ali Fuat Paşa atandı. Temsil Heyeti, bu kararı ile bir hükûmet gibi hareket etmiş ve yürütme yetkisini kullanmıştır. Millî Mücadele’nin halka doğru bir şekilde anlatılması için kongrede ayrıca, İrade-i Millîye adıyla bir gazete çıkarılması kararlaştırılmıştır.

Sivas Kongresi’yle bölgesel olan ve dağınık durumda bulunan millî cemiyetler bir çatı altında toplandı. Millî Mücadele’nin bir merkezden yürütülmesi ve daha etkili çalışmalar yapılması amaçlandı. Manda ve himayenin kesin olarak reddedilmesiyle tam bağımsızlık amacı bir kez daha vurgulandı. Böylece, Türk milleti millî birlik ve beraberlik düşüncesi etrafında toplandı. Mustafa Kemal, halkın padişahla arasındaki bağını koparan Damat Ferit Hükûmeti’ne padişahla görüşmek isteğini bildirdi. Kongre kararlarını tüm yurda duyurmaya çalışırken Padişah Vahdettin’e de ulaştırmak istiyordu. Damat Ferit Hükûmeti, Sivas Kongresi’ni engellemeye çalıştığı gibi kongrede alınan kararların da padişaha ulaştırılmasına engel oldu. Bu gelişmeler üzerine Temsil Heyeti, İstanbul’da yasal bir hükûmet kuruluncaya kadar Anadolu’nun İstanbul ile tüm resmi haberleşmesini kestirdi.

Mustafa Kemal aldığı bir kararla Osmanlı Hükûmeti ile yapılacak bütün resmi yazışmaların Temsil Heyeti’nin denetiminde yapılmasını istedi. Bu baskılara direnemeyen Damat Ferit Hükûmeti istifa etmek zorunda kaldı (30 Eylül 1919). Yerine, 2 Ekim 1919 tarihinde İstanbul’un Anadolu’daki otoritesini tekrar sağlayabileceği düşünülen Ali Rıza Paşa Hükûmeti göreve geldi. Damat Ferit Hükûmeti’nin görevden uzaklaştırılması Temsil Heyeti’nin gücünü göstermesi bakımından önemli bir gelişmedir.

Sivas Kongresi sırasında manda ve himaye konusu tekrar gündeme gelmiş ve kongrenin en çok tartışılan konusu olmuştur. Bu konuda Mustafa Kemal ile genç tıbbiyeli Hikmet (Boran) Bey arasında şu konuşmalar yaşanmıştır:

“…Paşam, temsilcisi bulunduğum tıbbiyeliler beni buraya istiklal dâvâmızı başarmak yolundaki mesaiye katılmak üzere gönderdiler. Mandayı kabul edemem. Eğer kabul edecek olanlar varsa, bunlar her kim olursa olsun şiddete reddeder ve kınarız. Mesela, manda fikrini siz kabul ederseniz sizi de reddeder, Mustafa Kemal’i ‘vatan kurtarıcısı değil, vatan batırıcısı’ olarak adlandırırız” diye bağırdı.

Bu gencin yürekten kopup gelen bu sözleri karşısında orada hazır bulunanların birçoğunun gözleri yaşarmıştı. Mustafa Kemal Paşa da heyecanlı bir sesle:

‘Arkadaşlar gençliğe bakın, Türk millî bünyesindeki asil kanın ifadesine dikkat edin.’ dedi, sonra Hikmet Bey’e dönerek:

Mustafa Kemal’in “İstanbul Anadolu’ya egemen değil bağlı olmak zorundadır.” sözünü Damat Ferit Hükûmeti ile ilişkileri açısından değerlendiriniz.

Mustafa Kemal, halkın padişahla arasındaki bağını koparan Damat Ferit Hükûmeti’ne padişahla görüşmek isteğini bildirdi. Kongre kararlarını tüm yurda duyurmaya çalışırken Padişah Vahdettin’e de ulaştırmak istiyordu. Damat Ferit Hükûmeti, Sivas Kongresi’ni engellemeye çalıştığı gibi kongrede alınan kararların da padişaha ulaştırılmasına engel oldu. Bu gelişmeler üzerine Temsil Heyeti, İstanbul’da yasal bir hükûmet kuruluncaya kadar Anadolu’nun İstanbul ile tüm resmi haberleşmesini kestirdi. Mustafa Kemal aldığı bir kararla Osmanlı Hükûmeti ile yapılacak bütün resmi yazışmaların Temsil Heyeti’nin denetiminde yapılmasını istedi. Bu baskılara direnemeyen Damat Ferit Hükûmeti istifa etmek zorunda kaldı (30 Eylül 1919). Yerine, 2 Ekim 1919 tarihinde İstanbul’un Anadolu’daki otoritesini tekrar sağlayabileceği düşünülen Ali Rıza Paşa Hükûmeti göreve geldi. Damat Ferit Hükûmeti’nin görevden uzaklaştırılması Temsil Heyeti’nin gücünü göstermesi bakımından önemli bir gelişmedir.

İstanbul Hükumetine açık bir çağrıdır bu söz. Çünkü yıllarca İstanbul’dan padişah ayağıyla yönetilen Anadolu halkı artık efendi olmuş, kendi kendini yönetecek gücü elde etmiştir. Bundan dolayı da İstanbul artık Anadolu’ya hükmedecek bir yapı değil ancak ona bağlı olacak bir yer olarak düşünülmelidir. Aynı zamanda bu hükümet ya hainlik yada birilerinin maşalığını yapıyordu diye de düşünebiliriz.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.