Site Rengi

Nev Kitap Yayınları 8. Sınıf İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Kitabı Çözümleri ve Cevapları Sayfa 32

Nev Kitap Yayınları 8. Sınıf İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Kitabı Çözümleri ve Cevapları Sayfa 32

Nev Kitap Yayınları 8. Sınıf İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Kitabı Çözümleri ve Cevapları Sayfa 32

Nev Kitap Yayınları 8. Sınıf İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Kitabı Çözümleri ve Cevapları Sayfa 32

1. ÜNİTE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

A. Aşağıdaki soruları cevaplayınız.

1. Osmanlı Devleti’nin yıkılmasını önlemek amacıyla ortaya atılan düşünce akımları hangileridir? Mustafa Kemal sizce bunlardan en çok hangisinden etkilenmiştir?

Osmanlı Devleti’nin yıkılmasını önlemek amacıyla ortaya atılan düşünce akımları Osmanlıcılık, Türkçülük, İslamcılık ve Batıcılık düşünce akımlarıdır. ? Mustafa Kemal bunlardan en çok Türkçülük akımından etkilenmiştir.

Osmanlıcılık : Osmanlı Devleti’nde yaşayan halkın tamamı din, dil, ırk ve etnik yapısı dikkate alınmadan aynı haklara sahip olacaktı. Böylece toplumda eşitlik sağlanacak ve farklı milletlerden oluşan Osmanlı Devleti dağılmaktan kurtulacaktı. Tanzimat Dönemi’nde ortaya çıkan bu düşünceyi Genç Osmanlılar (Jön Türkler) savunmuştur. Balkan Savaşları sonrasında bu düşüncenin etkisi azalmıştır.

Türkçülük : İttihat ve Terakki Cemiyeti tarafından II. Meşrutiyet Dönemi’nde uygulanmak istenen düşünce anlayışıdır. Bu akıma göre Türk kültürü korunacak ve geliştirilecek, ülkeyi yöneten kesim ise Türklerden oluşacaktı. Türkçülük düşüncesi, İttihatçılar tarafından Balkan Savaşları ve sonrasında ön planda tutulan bir politika hâline geldi. Türkçülük akımının en önemli savunucuları arasında Ziya Gökalp yer almaktadır.

İslamcılık : II. Abdülhamit tarafından devlet politikası hâline getirildi. Bu anlayışa göre İslam dünyası Osmanlı halifesi etrafında birleştirilirse devletin yıkılması önlenebilirdi. İslamcılık akımının savunucuları arasında Mehmet Akif, Said Halim Paşa, Cemalettin Afgani, Musa Kazım ve M. Şemsettin bulunmaktadır.

Batıcılık : Osmanlı Devleti’ndeki bazı aydınlar gayrimüslimlerin Osmanlı Devleti’nden ayrılmaması için Batıcılık fikrini savundular. Bu fikre göre Osmanlı Devleti kültür, yönetim, hukuk ve toplumsal alanda Avrupa devletleri gibi modern bir devlet olursa, ülke içindeki gayrimüslimler ayrılık fikrinden vazgeçeceklerdi. Böylece devletin dağılması önlenmiş olacaktı. Bu düşüncenin savunucuları arasında Abdullah Cevdet, Süleyman Nazif ve Celal Nuri bulunmaktaydı.

2. Sanayi İnkılabı sonrası Avrupa’da ortaya çıkan ve dünyada yayılmacılığı artıran gelişmeler hangileridir? Sanayi İnkılabı sonucu hangi ürünler önem kazanmıştır?

İngiltere’de başlayan sanayileşme daha sonra diğer Avrupa ülkelerinde de hızla yayıldı. Sanayileşen ülkelerde fabrikalar çoğaldı. Buna bağlı olarak üretim arttı, bol ve ucuz mal üretimi sağlandı. Bununla birlikte sanayileşen ülkeler için ham madde kaynakları ve yeni pazarlar bulmak önemli bir ihtiyaç ve sorun hâline geldi. Özellikle buğday, şeker pancarı ve pamuk (üç beyaz) ile petrol, kömür, demir (üç siyah) en önemli ham maddelerdi.

3. Atatürk’ün öğrenim gördüğü okullar, onun fikirlerini nasıl etkilemiş olabilir? Açıklayınız.

Mahalle Mektebi : Mustafa’nın hangi okula başlayacağı anne ve babası arasında tartışma konusu oldu. Çünkü annesi dinî eğitim alması amacıyla mahalle mektebine yazılmasını isterken babası modern eğitim veren başka bir okula yazılmasını istiyordu. Mustafa, annesinin isteği doğrultusunda önce mahalle mektebine başladı, sonra bu okuldaki eğitimini tamamlamadan Şemsi Efendi Mektebine kaydoldu.

Şemsi Efendi Mektebi : Bu okuldaki eğitim diğer okullara göre son derece çağdaş özellikler taşımaktaydı. Öğrenciler sıralarda oturmakta ve aktif olarak derslere katılmaktaydı. Derslerde Şemsi Efendi modern araç gereçler kullanmaktaydı. Babasının ölümüyle Mustafa bu okuldaki eğitimine ara vermek zorunda kaldı. Selanik’e döndükten sonra bu okula devam etti ve okulu başarı ile bitirdi.

Selanik Mülkiye Rüştiyesi : Annesinin isteğiyle Selanik Mülkiye Rüştiyesine kaydoldu. Ancak asker olmak isteyen Mustafa, bu sivil ortaokula devam etmek istemiyordu. Annesinden habersiz girdiği askerî okul sınavını kazanınca bu okuldan ayrıldı.

Selanik Askeri Rüştiyesi : Mustafa, annesinin rızasını alarak girdiği bu okuldan Mustafa Kemal olarak çıkacaktır. Çünkü matematik öğretmeni çok sevdiği bu öğrencisine “Benim adım Mustafa, senin adın da Mustafa. Bundan sonra senin adın Mustafa Kemal olsun.” diyecektir.

Manastır Askeri İdadisi : Manastır Askerî İdadisinde Mustafa Kemal’i fikrî yönde etkileyen olaylar ve kişiler olmuştur. Bu kişilerin başında ona edebiyat ve şiir sevgisini aşılayan Ömer Naci gelmektedir. Namık Kemal ve Mehmet Emin Yurdakul’un şiirleri ile burada tanışır. Yine tarih öğretmeninin etkisi ile Fransız düşünürlerinin kitaplarını da ilk kez burada okumaya başlar. Montesquieu (Monteskiyo), Jean Jacques Rousseau (Jan Jak Russo) ve Voltaire (Volter) gibi Fransız aydınlarının düşüncelerinden etkilenecektir. Mustafa Kemal, bu okulda öğrenci iken onu en çok etkileyen olay 1897 yılında başlayan Osmanlı – Yunan Savaşı’dır. Osmanlı Devleti savaştan başarı ile çıkmasına rağmen, masa başında yapılan görüşmeler sırasında istediği sonucu elde edemedi. Bu durum, Mustafa Kemal’in vatan sevgisi dolu yüreğinde üzüntüye neden oldu. Çünkü kendisi de bu savaşa gönüllü olarak katılmak istemiş ama başarılı olamamıştı.

Harp Okulu : Mustafa Kemal Manastır’dan İstanbul’a gelerek Harp Okuluna başladı. Batı’daki gelişmeleri takip etmek için Avrupa’dan dergiler getirtiyor, kaldığı pansiyonda Fransızca eğitim alıyordu. Ülke sorunları ile yakından ilgilenmeye devam eden Mustafa Kemal, Harp Okulunu 1902 tarihinde 459 öğrenci arasından sekizinci olarak bitirdi.

Harp Akademisi : Mustafa Kemal’in Harp Akademisinde aldığı eğitim, onun hem vatan, millet ve Türklük fikirlerinin olgunlaşmasında hem de Batı’ya dönük “çağdaşlaşma” düşüncelerinin gelişmesinde önemli bir etki yapacaktır. Ayrıca bu fikirlerini arkadaşlarına da anlatması, okulda bu fikirlerini yaymak için onlarla bir gazete çıkarma girişiminde bulunması onun daha o dönemde liderlik özelliklerinin gelişmeye başladığını da göstermektedir. Mustafa Kemal Harp Akademisinden kurmay yüzbaşı rütbesi ile beşincilikle mezun oldu (1905). İlk görev yeri olarak Suriye’nin Şam kentindeki 5. orduya atandı.

4. Mustafa Kemal’in ilk görev yeri olan Şam’da kurduğu cemiyetin adı nedir?

Mustafa Kemal, askerlik mesleğine Harp Akademisini bitirip genç bir kurmay yüzbaşı olarak başladı (1905). Mustafa Kemal’in ilk görev yeri Suriye’de bulunan V. Orduya bağlı 30. Süvari Alayı oldu. Burada Vatan ve Hürriyet Cemiyetini kurdu. Daha sonra Mustafa Kemal V. Ordu Kurmay Başkanlığı’na atandı. 13 Ekim 1907 tarihinde ise merkezi Manastır’da bulunan III. Orduda görevlendirildi. Bu görevi sırasında İttihat ve Terakki Cemiyetine üye oldu.

5. Mustafa Kemal’in askerî başarılarının yanı sıra yeni bir devlet kurması onun hangi özelliğinden kaynaklanmaktadır? Belirtiniz.

Atatürk’ün büyük başarılar kazanmasında, Türk ve dünya siyasi tarihine geçmesinde onun kişisel özellikleri önemli bir etken olmuştur. O, Türk milletinin yok edilme çabalarına karşı çıkan büyük bir liderdi. Aynı zamanda Atatürk, Türk milletinin kurtarıcısı ve yeni Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu olma özelliklerini kendisinde taşıyan, tarihin yetiştirdiği en büyük asker ve devlet adamlarından biridir. Onun bu başarılarının temelinde üstün ve çok yönlü kişiliği ile güçlü iradesi bulunmaktadır. Atatürk, görüşlerindeki sağlamlık, tutarlılık, gerçekçilik, milletlerarası ilişkilerde güvenirlilik, kararlılık, barış ve insani değerleri ile evrensel bir liderdir. O, ülkesini işgal eden güçleri yenerek millî, tam bağımsız bir Türk devleti kuran, kurduğu bu devleti çağdaş uygarlık düzeyi üzerine çıkartma mücadelesi başlatan ve bunu başaran bir önderdir. Onun başarısında inanç, akıl, bilgi, cesaret, gerçekçilik gibi insana özgü yüksek değerler vardır. Atatürk’ün kişiliğinin, özelliklerinin ve başarılarının bilinmesi, bizlerin günümüzde ve gelecekte başarılı olabilmesi için büyük önem taşır.

Atatürk’ün doğuştan sahip olduğu ve üstün kişiliğini ortaya çıkaran nitelikleri zamanın akışı içindeki çeşitli olaylardan beslenerek gelişmiştir. Atatürk, üstün zekâ ve dehasını aklın öncülüğünde kullanmış ve bunları güçlü bir çalışma ile birleştirmiştir. Bilimin ışığında ve tecrübesinin enginliğinde kafasında güçlü bir düşünce sistemi ve şaşmaz bir mantık oluşturmuştur. Atatürk bunları kişiliğinde sürekli ve sistemli bir biçimde mükemmelleştirerek bir düşünce biçimi hâline getirmiştir. Bu sebeple de Atatürk, üstün özelliklerinin ön plana çıkması ile eşsiz ve ayrıcalıklı bir kişiliğe ulaşmıştır. Atatürk, insanlığa kazandırdığı değerler ile çağımızın en büyük insanı ve gelecek çağlara ışık tutan bir lider olmuştur. Atatürk, bir önderde bulunabilecek tüm özellikleri kişiliğinde toplamıştır.

B. “Şemsi Efendi Mektebi, Mahalle Mektebi, Şam, Halep, Selanik Askerî Rüştiyesi, İttihat ve Terakki Cemiyeti, 31 Mart Olayı, Harp Akademisi, Harp Okulu, Vatan ve Hürriyet Cemiyeti, Kafkas Cephesi, Derne ve Tobruk”

Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan noktalı yerlere yukarıda verilen kelimelerden uygun olanı yazınız.

1. Atatürk, Selanik Askerî Rüştiyesi sınavlarına gizlice girerek kazanmış ve bu okulu başarıyla bitirmiştir.
2. Mustafa Kemal, Manastır Askerî İdadisini başarı ile tamamlayarak İstanbul’da Harp Okulu girmiştir.
3. İkinci Meşrutiyet’in ilanından sonra meşrutiyet karşıtları tarafından 31 Mart Olayı çıkarılmıştır.
4. Atatürk ilk askerî başarısını Derne ve Tobruk kazanmıştır.
5. Atatürk’ün ilk görev yeri, merkezi Şam olan V. Orduya bağlı Süvari Alayı idi.

C. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazınız.

1. (Y) 1876 yılında ilan edilen meşrutiyet yönetimi ile birlikte Teşkilat-ı Esasiye Kanunu adlı anayasa da yürürlüğe girdi.
2. (D) Mustafa Kemal, Balkan Savaşları’ndan sonra Sofya’da ataşemiliter olarak görev yapmıştır.
3. (D) Meşrutiyet karşıtlarının İstanbul’da çıkarttıkları isyanı bastırmak için Selanik’ten gelen orduya Hareket Ordusu adı verilmiştir.
4. (D) Mustafa Kemal, modern usullerde eğitim yapan Şemsi Efendi Mektebine babasının vefatı ile ara vermiştir.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.